გაერთიანებული სამეფო იმ ქვეყნების რიცხვს შეუერთდება, რომლებიც ბავშვების ონლაინ უსაფრთხოების გასაძლიერებლად მკაცრ ზომებს იღებენ. მსგავსი ინიციატივები უკვე აქვთ ავსტრალიას, კანადას, ბრაზილიასა და ინდონეზიას, ხოლო საფრანგეთი, ესპანეთი, დანია, სამხრეთ კორეა და სხვა ქვეყნები ანალოგიურ მოდელებს განიხილავენ.
ბრიტანეთის მთავრობა ავსტრალიის მოდელს დაეყრდნობა, თუმცა სტარმერის თქმით, ქვეყანა გარკვეულ საკითხებში კიდევ უფრო შორს წავა. სოციალური ქსელების კომპანიებს, რომლებიც არასრულწლოვანთა შეზღუდვას ეფექტურად ვერ უზრუნველყოფენ, მრავალმილიონიანი ჯარიმები დაემუქრებათ.
პრემიერის განმარტებით, სანქციები ტექნოლოგიურ კომპანიებზე გავრცელდება და არა თავად მოზარდებზე.
მთავრობა გეგმავს დამატებითი ზომების მიღებასაც, მათ შორის:
- ბავშვებთან უცნობი ადამიანების კონტაქტის შეზღუდვას სათამაშო და ლაივსტრიმინგ პლატფორმებზე;
- ხელოვნური ინტელექტის ჩატბოტების შეზღუდვას, რომლებიც რომანტიკულ ან სექსუალურ ურთიერთობებს სიმულირებენ – მათი გამოყენება მხოლოდ 18 წელს გადაცილებულ პირებს შეეძლებათ;
- არასრულწლოვნებისთვის ღამის საათებში სოციალური მედიის გამოყენების შესაძლო შეზღუდვას;
- უსასრულო სქროლინგის („infinite scroll“) ფუნქციის შეზღუდვის განხილვას.
:max_bytes(150000):strip_icc():focal(703x222:705x224)/kids-on-phones-tout-2-032724-383a248fa70e473eaab4fc83db6f269c.jpg)
გადაწყვეტილებას ყველა ერთნაირად არ შეხვდა. YouTube-ისა და Meta-ს წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ სრულმა აკრძალვამ შესაძლოა ბავშვები ნაკლებად უსაფრთხო და უკონტროლო ონლაინ სივრცეებისკენ უბიძგოს.
Meta-ს განცხადებით, კომპანიას უკვე აქვს მოზარდებისთვის სპეციალური ანგარიშები, რომლებიც ავტომატურად ზღუდავს მათთან დაკავშირებასა და გარკვეული კონტენტის ნახვას.
„ჩვენ ვიზიარებთ მიზანს, რომ მოზარდები ინტერნეტში უსაფრთხოდ იყვნენ, თუმცა არ გვჯერა, რომ აკრძალვა ამ პრობლემას მოაგვარებს,“ – აცხადებენ კომპანიაში.
კრიტიკოსების ნაწილი მიიჩნევს, რომ ასაკის გადამოწმების მექანიზმები არასაკმარისად ეფექტიანია და მოზარდებისთვის აკრძალვის გვერდის ავლა რთული არ იქნება. მოლი რასელის ფონდის განათლების მიმართულების ხელმძღვანელი ქეით ედვარდსი აცხადებს, რომ პრობლემა თავად სოციალური ქსელების ალგორითმებშია, რომლებიც ხშირად მავნე და სახიფათო კონტენტს ავრცელებენ.
„ეს ზომა რეალურ პრობლემას არ აგვარებს. მთავარი გამოწვევა არის მავნე ალგორითმები და კონტენტი, რომელიც ახალგაზრდებს ყოველდღიურად ხვდებათ,“ – ამბობს ედვარდსი.
აღსანიშნავია, რომ ბავშვებისა და მოზარდების ციფრული მოწყობილობების გამოყენების შეზღუდვის ტენდენცია საქართველოშიც შეინიშნება. სკოლებში მობილური ტელეფონების აკრძალვის ინიციატივა საქართველოს მთავრობამ ჯერ კიდევ 2025 წლის მიწურულს დააანონსა, ხოლო 2026 წლის 4 ივნისს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა შესაბამისი ბრძანება გამოსცა, რომელიც სკოლებში ელექტრონული საკომუნიკაციო საშუალებების გამოყენების ზოგად წესს განსაზღვრავს.
ახალი რეგულაციის მიხედვით, როგორც საჯარო, ისე კერძო სკოლებში, მოსწავლეები ვალდებული იქნებიან პირველი გაკვეთილის დაწყებამდე მობილური ტელეფონები, სმარტფონები და „ჭკვიანი“ საათები სპეციალურ სათავსებში განათავსონ. სკოლებმა კი 2026 წლის 1 სექტემბრამდე თითოეულ საკლასო ოთახში შესაბამისი სათავსების მოწყობა უნდა უზრუნველყონ. მოწყობილობების გამოყენება მხოლოდ გარკვეულ გამონაკლის შემთხვევებში იქნება შესაძლებელი, მათ შორის სასწავლო მიზნებისთვის, ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებული საჭიროებებისას, საგანგებო სიტუაციებში და სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებების მქონე მოსწავლეებისთვის.
ამგვარად, თუ დიდი ბრიტანეთი 16 წლამდე მოზარდებისთვის სოციალური ქსელების გამოყენების შეზღუდვას გეგმავს, საქართველოში აქცენტი სასწავლო პროცესის განმავლობაში მობილური მოწყობილობების გამოყენების შეზღუდვაზე კეთდება. ორივე შემთხვევაში მთავარი მიზანი ბავშვებისა და მოზარდების უსაფრთხოების, კეთილდღეობისა და სასწავლო პროცესში ჩართულობის გაუმჯობესებაა.
