ინგლისის ჯანდაცვის ეროვნულმა სამსახურმა (NHS) დაამტკიცა Elahere — ახალი ტიპის ონკოლოგიური პრეპარატი, რომელიც ქიმიოთერაპიისადმი რეზისტენტული საკვერცხის კიბოს სამკურნალოდ გამოიყენება.
საკვერცხის კიბო მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე საშიშ ონკოლოგიურ დაავადებად რჩება. მხოლოდ დიდ ბრიტანეთში ყოველწლიურად 7 500-ზე მეტ ქალს უსვამენ ამ დიაგნოზს, ხოლო პროგნოზების მიხედვით, 2040 წლისთვის ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 9 400-მდე გაიზრდება.
წლების განმავლობაში საკვერცხის კიბოს მკურნალობის ძირითად მეთოდად პლატინაზე დაფუძნებული ქიმიოთერაპია ითვლებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ პაციენტების უმეტესობა თავდაპირველად მკურნალობაზე დადებითად რეაგირებს, დაახლოებით 70%-ში დაავადება გარკვეული დროის შემდეგ ბრუნდება და მკურნალობის მიმართ მდგრადი ხდება.
სწორედ ამ პრობლემის გადასაჭრელად შეიქმნა Elahere — ახალი ტიპის პრეპარატი, რომელიც კიბოს უჯრედებს უფრო მიზანმიმართულად უტევს.
პრეპარატი ე.წ. ანტისხეული-წამლის კონიუგატების (ADC) ჯგუფს მიეკუთვნება. მარტივად რომ ვთქვათ, ის აერთიანებს ორ კომპონენტს: ანტისხეულს, რომელიც კიბოს უჯრედებს ამოიცნობს, და ძლიერ ქიმიოთერაპიულ ნივთიერებას, რომელიც უშუალოდ ამ უჯრედებს ანადგურებს.
ტრადიციული ქიმიოთერაპიისგან განსხვავებით, რომელიც ორგანიზმში მოხვედრის შემდეგ როგორც კიბოს, ისე ჯანმრთელ უჯრედებსაც აზიანებს, Elahere-ის მოქმედება გაცილებით უფრო ზუსტია. პრეპარატის ანტისხეული პოულობს სპეციალურ ცილას — ფოლატის რეცეპტორ-ალფას (FRα), რომელიც საკვერცხის კიბოს ბევრ სიმსივნეზე დიდი რაოდენობით გვხვდება. ანტისხეული ამ ცილას უკავშირდება, აღწევს კიბოს უჯრედში და სწორედ იქ ათავისუფლებს ძლიერ სამკურნალო ნივთიერებას, რომელიც სიმსივნურ უჯრედს ანადგურებს.
ამ მექანიზმის წყალობით მკურნალობა უფრო მიზანმიმართული ხდება და ჯანმრთელი ქსოვილების დაზიანების რისკიც მცირდება.
თუმცა Elahere ყველა პაციენტისთვის არ არის განკუთვნილი. მკურნალობის დაწყებამდე აუცილებელია სიმსივნის ქსოვილის შემოწმება, რათა დადგინდეს, აქვს თუ არა მას FRα ცილის მაღალი დონე. კვლევების მიხედვით, პლატინის მიმართ რეზისტენტული საკვერცხის კიბოს მქონე პაციენტების დაახლოებით 35% ამ მკურნალობისთვის შესაფერისი კანდიდატია.
კვლევაში მონაწილეობდნენ ქალები, რომელთა დაავადება პლატინაზე დაფუძნებული ქიმიოთერაპიის მიუხედავად პროგრესირებდა. შედეგებმა აჩვენა, რომ Elahere არა მხოლოდ აფერხებს კიბოს განვითარებას, არამედ პაციენტებს სიცოცხლესაც უხანგრძლივებს.
სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ის ფაქტიც, რომ პრეპარატი შედარებით ნაკლებ და უფრო მართვად გვერდით მოვლენებთან არის დაკავშირებული, ვიდრე ტრადიციული ქიმიოთერაპია.
მიუხედავად იმისა, რომ Elahere საკვერცხის კიბოს სრულ განკურნებას არ უზრუნველყოფს, მას შეუძლია დაავადების პროგრესირების შენელება, სიცოცხლის გახანგრძლივება და პაციენტების ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება.
სწორედ ამიტომ მიიჩნევა, რომ ახალი პრეპარატის დამტკიცება საკვერცხის კიბოს მკურნალობაში ბოლო წლების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მიღწევაა.
