სახლის მშენებელი – ალექსანდრე მელიქ-აზარიანცი მსხვილი მოვაჭრე, წარმოშობით თბილისელი, მესამე-მეოთხე თაობის ქალაქელი გახლდათ. ზემელზე, სადაც ახლა მელიქ-აზარიანცის სახლია, უზარმაზარი ნაგავსაყრელი ყოფილა. მელიქ-აზარიანცი ქალაქის მაშინდელ მერთან, ალექსანდრე ხატისოვთან მისულა და ადგილი უთხოვია სახლის ასაგებად. მერმა სწორედ ამ ნაგავსაყრელზე მიუთითა. დიდი ყოყმანის შემდეგ აზარიანცი შეთავაზებას დათანხმდა და ასეულობით ტონა მიწაც მიიტანა იმ ნაგავსაყრელის ამოსავსებად. სახლის მშენებლობა 1911 წელს დაიწყო და 1915 წლამდე გაგრძელდა.
ეს შემოსავლიანი სახლი ბინების გასაქირავებლად გახლდათ გამიზნული. მას საკუთარი ელექტრო და წყალმომარაგება ჰქონდა, რაც იმდროინდელი სახლებისთვის უჩვეულო იყო. სახლის შიგნით განათავსეს მაღაზიები, აფთიაქი, ფოტოსალონი, საპარიკმახერო, სასეირნო ბაღი და მეეტლეთა სადგომიც კი.
საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, ერთ დროს მდიდარი მეცენატი, ასეთი ინოვაციური შენობის ავტორი სრულიად ხელმოცარული დარჩა. მთელი ქონება, მათ შორის სახლიც, ჩამოართვეს და საშინელ სიღატაკესა და შიმშილში დალია სული 1923 წელს. კომუნისტების დროს აზარიანცის სახლს ბევრი მტერი გამოუჩნდა და მისი დანგრევაც კი უნდოდათ.
შენობა ხანძარმა დააზარალა 2015 წლის 13 იანვარს[1] და 2019 წლის 14 აპრილს[2].
ალექსანდრე მელიქ-აზარიანცი 35 წლისა იყო, ქალიშვილი რომ შეეძინა. მას თაქუი დაარქვა, რაც ქართულად „დედოფალს“ ნიშნავს.
შესაძლოა თაქუი ერთადერთი ბავშვი არ იყო ოჯახში, მაგრამ მართლა დედოფალივით კი ექცეოდნენ. თაქუი 22 წლისა იყო, როცა მძიმედ დაავადდა და ექიმებმა მისი გადარჩენა ვერ შეძლეს. მელიქ-აზარიანცმა შემოსავლიანი სახლი სწორედ გარდაცვლილი ქალიშვილის სახელის უკვდავსაყოფად ააგებინა.
არქიტექტორმა, მელიქ-აზარიანცის პირადი ტრაგედიის გამო, სახლის ფასადი სამგლოვიარო გვირგვინებითა და ცრემლის ფორმის ფანჯრებით შეამკო…
სახლის პროექტი პოლონელი წარმოშობის პეტერბურგელ არქიტექტორს, ნიკოლაი ობოლონსკის ეკუთვნოდა. მან კარგად იცოდა დამკვეთის პირადი ტრაგედიის შესახებ და ამიტომაც შეამკო შენობა სამგლოვიარო გვირგვინებითა და ცრემლის ფორმის ფანჯრებით. თუმცა ბევრს მიაჩნია, რომ ეს ცრემლები კი არა, პეპლების ფრთებია.
იმასაც ამბობენ, სახლი თავდაპირველად სულ სხვაგვარად იყო ჩაფიქრებული და ობოლონსკიმ შენობის დეკორშიცვლილებები თაქუის გარდაცვალების შემდეგ შეიტანაო.
