Heathers, Edward Scissorhands, Bram Stoker’s Dracula და The Age of Innocence – 90-იანი წლების ერთ-ერთი გამორჩეული მსახიობი, უინონა რაიდერი დღეს 55 წლის გახდა.
კარიერა ჯერ კიდევ თინეიჯერობის ასაკში დაიწყო და მალევე ჰოლივუდის ერთ-ერთ ცნობილ სახედ იქცა. წლების განმავლობაში რაიდერმა არაერთი დასამახსოვრებელი პერსონაჟი განასახიერა, თუმცა მის კარიერაში განსაკუთრებული ადგილი უკავია ლიდია დიტცის როლს ტიმ ბარტონის საკულტო ფილმში Beetlejuice – პერსონაჟს, რომელმაც მსახიობის ეკრანული იმიჯი განსაზღვრა.
ხშირად ისე აცვია, როგორც 1990-იანებში: შავი ჯინსები, ამავე ფერის პერანგი, ბევრი სამაჯური, წითელი კარდიგანი, მძიმე ყავისფერი ზამთრის ფეხსაცმელები თასმებით… მაგრამ ძველმოდურად სულაც არ გამოიყურება − რომანტიკოსის იმიჯი აქვს. დრო შეიცვალა, თუმცა ვაინონა გადარჩა, გაიზარდა და გოთიკური ფანტაზიებიც უარყო.
ХХ საუკუნის საუკეთესო მსახიობთაგანი, განსაკუთრებული ნიჭის წყალობით, თავისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე ორიგინალური პერსონა აღმოჩნდა. გასული საუკუნის 90-იანებში თითქოს ბადალი არ ჰყავდა: ორი ნომინაცია „ოსკარზე“, რეგულარულად მოხვედრა ყველა დროის საუკეთესო კინოვარსკვლავთა რეიტინგებში და ყველაზე ლამაზ ქალბატონთა სიებში; ვარსკვლავი ჰოლივუდის ხეივანში და თავისი დროის მთავარი ინტელექტუალის რეპუტაცია − მისი პერსონაჟების ტრაგიზმი იმდენად ძლიერი აღმოჩნდა, რომ პიროვნული გახლეჩა გამოიწვია. ხმაურიანი რომანების მიღმა, გოგონა საკუთარი თავის პოვნას ცდილობდა.
იყო დრო, როცა პოპულარობის პიკს მიაღწიეთ, გაეხვიეთ სკანდალებში, თქვენს პირად ცხოვრებაზე ყველა საუბრობდა… მას შემდეგ მრავალი წელი გავიდა. როგორია ვაინონას თანამედროვე ცხოვრება?
ადრე, პროვოკაციულ შეკითხვაზე, თუ რა მსურდა ჩემს საფლავზე დაეწერათ, ვპასუხობდი: „ყველას ჯანდაბამდე გზა გქონიათ“. სწორედ მსგავს ფრაზას წარმოვიდგენდი. არასოდეს ვნანობდი ჩემს საჯაროდ ნათქვამ სიტყვებს, მიუხედავად იმისა, რომ მაკრიტიკებდნენ. ამბობდნენ, რომ პუბლიკის ყურადღებას არ ვაფასებდი. მართლაც ვერ ვაფასებ, რადგანაც ცხოვრებას ყურადღების გარეშე ვამჯობინებ. არც იმ წიგნების სხვისთვის მიცემა მიყვარს, რომლებიც წავიკითხე, რადგანაც კითხვისას თავისუფალ ადგილებზე შენიშვნებს და აზრებს ვიწერ, რაც ჩემს პიროვნებაზე ბევრს მეტყველებს და არ მსურს ეს სხვამაც იცოდეს. ცოტა ხნის წინ, ძმამ წიგნი მთხოვა, თუმცა მალევე დამიბრუნა და მითხრა: „მინდა თავად გავიაზრო იგი, შენი მითითებების გარეშე“. არცერთ სოციალურ ქსელში პროფაილი არ მაქვს, რადგანაც არ გამაჩნია სურვილი სამყაროს ჩემი ცხოვრების რომელიღაც დეტალი გავუმხილო.
მგონი ადრეული დიდება, გასული საუკუნის 80-90-იანებში ახალგაზრდა თაობის კერპის სტატუსი, თქვენი ბავშვობის ტრავმა აღმოჩნდა…
იცით, მხოლოდ ახლა, 40 წლის ზემოთ აღმოვჩნდი ჩემს ნამდვილ „ტყავში“. სულაც არ ვისურვებდი თინეიჯერობის ან 20 წლის ასაკში დაბრუნებას. კინოში მშვენიერი გამოცდილების, ტიმ ბარტონთან მეგობრობის, მარტინ სკორსეზეს ხელმძღვანელობის, სიყვარულის თუ რომანების მიუხედავად. მადლიერი ვარ იმ ყველაფრით, რამაც შემქმნა − ადამიანებით, რომლებიც გავიცანი; წიგნებით, რომლებიც აღმოვაჩინე; ფილმებით, რომლებმაც ბევრი მომცა, თუმცა იმ პერიოდში დაბრუნებას არ ვინატრებდი. მაშინ კასტინგების მენეჯერები მეუბნებოდნენ: „კარპე დიემ, გოგონა! დაიჭირე მომენტი! ახლა ვარსკვლავი ხარ, მაგრამ ეს დიდხანს არ გასტანს, რადგანაც „არასტანდარტული“ გარეგნობა გაქვს“. ჰოლივუდში მაღალ, ქერა ქალებზე იყო მოთხოვნა და გულისხმობდნენ, რომ ჩემნაირ შავგვრემან, გამხდარ გოგონაზე მოთხოვნა აღარ იქნებოდა.
მაგრამ თქვენ მართლაც „არასტანდარტული“ ხართ, ამ სიტყვის ზუსტი მნიშვნელობით.
გმადლობთ, მაგრამ მაშინ ამ ყველაფრის მოსმენა ჩემში უხერხულ შეგრძნებას ბადებდა. მშობლებმა ისე გამზარდეს, რომ მიმაჩნდა, საუკეთესო, რისი მიღწევაც ადამიანს შეუძლია, პიროვნებად ქცევაა. ისინი ჰიპები იყვნენ, კომუნაში გავიზარდე. ჩემი ნათლია, ტიმოთი ლირი, მთელ ჰიპ-მოძრაობას შთააგონებდა. იგი ჩემი სულიერი მოძღვარი გახლდათ. 12 წლის ასაკში სხვა ქალაქში გადავედით და ახალ სკოლაში სასაცილო ბიჭის კოსტიუმის და მაწანწალას ვარცხნილობის გამო ჩემი დაცინვა დაიწყეს. გადაწყვიტეს, რომ ჰომოსექსუალი ვარ და მშობლებმა სასწრაფოდ მომაშორეს სკოლას. მაღალ კლასებში შინ ვსწავლობდი. „ბითლჯუსის“ გრანდიოზული წარმატების შემდეგ, დავფიქრდი: „ახლა სკოლაში მგონი მიმიღებენ“, მაგრამ შევცდი: ამჯერად კუდიან ჯადოქარს მადარებდნენ და მიპირისპირდებოდნენ. მშობლებმა საბავშვო თეატრალურ სკოლაში მიმიყვანეს, რათა ცხოვრების რაობაში გავრკვეულიყავი. დავიწყე გადაღება, ცნობილიც გავხდი, მაგრამ თავს მუდამ არასწორ დროებაში მივიჩნევდი.
როგორც მახსოვს, ყოველთვის ძველი ეპოქები მხიბლავდა. „ჯეინ ეარი“ 9 წლის ასაკში წავიკითხე და მაშინვე მომინდა XVIII საუკუნის ბოლოს მეცხოვრა. მამა ცდილობდა აეხსნა ჩემთვის, რომ ყველაფერს თავისი უარყოფითი მხარე ჰქონდა, მაგრამ ძველ დროზე გადაღებულ ფილმებში მონაწილეობა ჩემთვის მაინც ბევრად საინტერესო და სასურველი იყო. ყოველთვის უფროსი ადამიანები მაინტერესებდა. მამას ძალიან ვგავარ − მან თავი ანტიკვარულ წიგნებში აღმოაჩინა და ახლა ამ სფეროს სპეციალისტია. ბუნებით მეც არქივის მცველი ვარ − ჩემთვის ნივთები არ ძველდება, მოდიდან არ გადადის, არამედ ახალ მნიშვნელობას იძენს.
