დიდი ბრიტანეთი გენეტიკური დაავადებების პრევენციაში ისტორიულ ნაბიჯს დგამს – 2025 წელს დიდ ბრიტანეთში მიტოქონდრიული დონაციის მეთოდით (MDT) რვა ბავშვი დაიბადა, რომელთა დნმ-ი ბიოლოგიური მშობლების გარდა, მესამე პირის – დონორის გენეტიკურ მასალას შეიცავს.
დიდ ბრიტანეთში სამმაგი დნმ ტექნოლოგია 2015 წელს დაუშვეს. ეს არის ტექნიკა, რომელიც უშვილობისა და განუკურნებელი დაავადებების მემკვიდრეობით გადაცემის თავიდან ასაცილებლად შეიქმნა და იმ შემთხვევებში გამოიყენება, როცა დედის მიტოქონდრიული დნმ არაჯანსაღია და შეიძლება ნაყოფში გენეტიკური დაავადებები გამოიწვიოს.
წყვილებმა, რომლებსაც ოჯახში განუკურნებელი და ზოგჯერ სასიკვდილო დაავადებების შემთხვევები აქვთ, იციან, რომ მათთვის შვილების ყოლა გარკვეული რისკის შემცველია.
ვინაიდან ბავშვებს გენეტიკური დაავადებები ძირითადად, დედისგან გადაეცემა, ახალი ტექნოლოგია გულისხმობს დედის კვერცხუჯრედისა და მამის სპერმის შერწყმას ჯანმრთელი მიტოქონდრიის მქონე დონორი ქალის მეორე კვერცხუჯრედთან.
ამ პროცედურის შედეგად დაბადებული ბავშვები მშობლებისგან მემკვიდრეობით გენეტიკური კოდის უმეტეს ნაწილს იღებენ, მაგრამ ასევე იღებენ მცირე ნაწილს, დაახლოებით 0.1%-ს მეორე ქალისგან. სწორედ ამ დანამატს შეუძლია შეცვალოს მომავალი თაობების ცხოვრება.
პროცედურაში მონაწილე ექიმებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ მესამე დონორის წვლილი ბავშვის მთლიანი დნმ-ის ერთ პროცენტზე ნაკლებს შეადგენს და გარეგნობაზე, პიროვნებაზე ან იდენტობაზე გავლენას არ ახდენს. მეთოდი მხოლოდ სხვა ვარიანტების ამოწურვის შემდეგ და მკაცრი სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ გამოიყენება.
დიდ ბრიტანეთში მიტოქონდრიული დონაციის მეთოდი 10 წელია ლეგალურია, მაგრამ უკვე არსებობს მტკიცებულება, რომ ის სასურველ შედეგს აღწევს.
არცერთ ოჯახს, რომელმაც ეს პროცედურა გაიარა, საჯარო განცხადება არ გაუკეთებია, თუმცა მათ ანონიმური ჩვენებები დატოვეს ნიუკასლის რეპროდუქციული მედიცინის ცენტრში, სადაც ახალი მეთოდი გამოიყენება.
დღეისთვის ცნობილია, რომ სამმაგი დნმ ტექნოლოგიის (მიტოქონდრიული დონაცია) გამოყენებით დაბადებული ბავშვები ფიზიკურად, ბუნებრივი გზით ჩასახული ბავშვებისგან არ განსხვავდებიან. ისინი ჯანმრთელები და მძიმე მემკვიდრეობითი დაავადებების ნიშნების გარე იზრდებიან – პროცედურა, რომელიც დედის, მამისა და დონორის გენეტიკურ მასალას აერთიანებს, მიტოქონდრიული პათოლოგიების გადაცემას ხელს უშლის.
მიუხედავად იმისა, რომ მიტოქონდრიული დონაციის მეთოდი ჯერ კიდევ ეთიკური და სამართლებრივი განხილვის საგანია, მისი მეცნიერული მნიშვნელობა უდავოა. ის მედიცინის ერთ-ერთი პერსპექტიული მიმართულებად ითვლება.
ასევე დაგაინტერესებთ
#OK! ესპანეთი 16 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის სოციალურ მედიაზე წვდომას შეზღუდავს
