ქართველი ქალების როლი ჩვენს ისტორიაში წარუშლელ კვალს ტოვებს. სწორედ მათ მხრებზე გადაიარა ქვეყნის ყოფნა-არყოფნის საკითხმა. მათი თავდადების წყალობით დღეს ვცხოვრობთ დამოუკიდებელი სახელმწიფოში, გვაქვს ენა, დროშა, გერბი და, რაც მთავარია, თავისუფლება, რომელიც მათ საკუთარი სიცოცხლის ფასად გაიღეს.ჩვენი ვალია, გავუფრთხილდეთ ამ ფასდაუდებელ მემკვიდრეობას და მათი სახელები მუდამ გვახსოვდეს.
ქართველი ქალი ყოველთვის იყო სამშობლოს დამცველი, თაობების აღმზრდელი და ერის ხერხემალი. მისი სიძლიერე არა მხოლოდ ფიზიკურ შესაძლებლობებში, არამედ იმ შეუდრეკელ სულშია, რომელსაც არც დრო სძლევს და არც დაბრკოლებები.
ძლიერ ქართველ ქალებზე საუბრისას, აუცილებლად უნდა აღვნიშნოთ რამდენიმე გამორჩეული ფიგურა, რომლებმაც განსაკუთრებული ადგილი დაიკავეს საქართველოს ისტორიაში და თავიანთი მოღვაწეობით მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ქვეყნის განვითარებაში.
საგულისხმოა, ქეთევან დედოფალი, რომელმაც სიცოცხლე დათმო ქართველი ერის სარმწუნოებისა და ღირსების დასცავად. ქეთევან დედოფლის და სხვა ქალების მაგალითი გვიჩვენებს,რომ საქართველოს ისტორიაში ქალი ყოველთვის იყო სულიერი სიძლირის,ეროვნული თვითმყოფადობის და თავიუსფლების სიმბოლო.მათი ღვაწლი დღესაც მიგვითითებს,რომ უნდა დავაფასოთ ის მემკვიდრეობა ,რაც მათ დაგვიტოვეს,და განვაგრძოთ გზა,რომელიც თავისუფლებას ეფუძნება.
ქართველი ძლიერი ქალის პროტოტიპად ხშირად თამარ მეფეს ასახელებენ. ამის მიზეზი არის ის, რომ ის იყო საქართველოს პირველი ქალი მონარქი,რომელიც სამეფო ტახტზე ავიდა XII საუკუნის მიწურულს და შეძლო იმდენი, რომ ქართველებისათვის დღემდე ერთ-ერთ ყველაზე ძლევამოსილ და საყვარელ მმართველად რჩება. ის იყო ქალი მეფე, რომლის მმართველობის წლებიც,ურთულესი გეოპოლიტიკური ვითარების მიუხედავად, ისტორიაში „ოქროს ხანის“ სახელითაა შესული.
არ უნდა დაგვავიწყდეს იმ ქალთა სახეები, რომლებიც ქვეყნის კულტურის, ლიტერატურისა და განათლების განვითარებაზე ზრუნავდნენ. ბარბარე ერისთავი-ჯორჯაძე მე-19 საუკუნის საქართველოს ერთ-ერთი გამორჩეული ფიგურაა, რომელმაც დაიწყო საუბარი ქალთა უფლებებსა და განათლებაზე, ამასთანავე გამოდიოდა ქალთა თანასწორობის იდეით. მან წერა-კითხვის შესწავლის საკუთარი მეთოდიც შეიმუშავა და გამოსცა პირველი ქართული კულინარიული წიგნი.
XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე რომ განათლება პრიორიტეტად იქცა ქართველებისთვის, ამას მოწმობს ის ფაქტიც, რომ ქართველმა ქალებმა აქტიურად დაიწყეს მუშაობა საზოგადოებაში განათლების მნიშვნელობის შესახებ ცნობიერების ასამაღლებლად. ამ მხრივ აღსანიშნავია მწერალ ანასტასია თუმანიშვილი-წერეთლის ღვაწლი, რომელიც აქტიურად თარგმნიდა პუბლიკაციებს ბავშვთა აღზრდის, პედაგოგიკისა და ბიბლიოთეკის საკითხების შესახებ. მისი თაოსნობით 1872 წლეს დაარსდა ქალთა წრე, რომლის მთავარი მიზანი იყო ქალთა გააქტიურება საზოგადოებრივ ცხოვრებაში და ლიტერატურულ-მთარგმნელობითი საქმიანობის განვითარება. 1908 წელს კი ანასტასია თუმანიშვილმა შექმნა საზოგადოება „განათლება“- ეს იყო პირველი სკოლა, რომელიც სრულად გადავიდა ქართულ ენაზე სწავლების სისტემაზე.
გამოჩენილ ქართველ ქალებზე საუბრისას, ასევე აუცილებლად უნდა დავასახელოთ ბარბარე ყიფიანი-პირველი ქართველი ფსიქო-ფიზიოლოგი ქალი, რომელიც ქართველი საზოგადო მოღვაწის, დიმიტრი ყიფიანის შვილიშვილი იყო.
მნიშვნელოვანია, რომ მეცნიერი თავის საქმიანობას ევროპაში ეწეოდა. რაც შეეხება მის ნაშრობებს, ბავშვთა ფიზიოლოგიისა და პათოლოგიის საკითხებზე ოქროს მედლის პრემიები აქვს მიღებული.
ერთ-ერთი პირველი ქალი ჟურნალისტი ანასტასია ერისთავი-ხოშტარია ბარბარე ჯორჯაძის მსგავსად ქალთა უფლებების საკითხებზე ღიად საუბრობდა და წერდა სხვდასხვა გამოცემისთვის. მიუხედავად უამრავი კრიტიკისა, ანასტასია არ უშინდებოდა კალმის ხელში აღებას და სწორედ ამის ნათელი გამოხატულებაა რომანი “ბედის ტრიალი“ და მოთხრობა „კერა”,რომელიც ქალთა უფლებების შესახებ მოგვითხრობს.
ქართველი ხალხის ცხოვრებაში უდიდესი ადგილი უჭირავს მარო მაყაშვილს. ის იყო 19 წლის ახალგაზრდა სტუდენტი გოგონა, საქართველოს ეროვნული გმირი, „ქართველი ჟანა დარკი“, რომლის სახელიც დღემდე თავისუფლებისთვის ბრძოლასთან, სიმამაცესთან, სიმტკიცესთან და პატრიოტიზმთანაა ასოცირებული. მან თავისი სიცოცხლე დამოუკიდებელი და თავისუფალი საქართველოსთვის ბრძოლის იდეას შესწირა. აღსანიშნავია ისიც, რომ მარო მაყაშვილი პირველი ქართველი ქალია, ვისაც ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა.
