„პალიტრა L“-ის ისტორია 2005 წელს იწყება, მაშინ, როცა ქვეყანაში წლების განმავლობაში პოლიტიკური და ეკონომიკური არასტაბილურობის შემდეგ აშკარად გამოიკვეთა საჭიროება – ახალი ეპოქის მკითხველი და მომავალი თაობა ახალი ლიტერატურით აღზრდილიყო. ქართულად ვერ იპოვიდით იმდროინდელი თანამედროვე ლიტერატურის დიდ ნაწილს, საბავშვო და სამეცნიერო წიგნებიც დეფიციტური იყო, ჟანრობრივი მრავალფეროვნებაც – გაცილებით იშვიათი. სწორედ ამ ფონზე გაჩნდა გამომცემლობა, რომელმაც დაიწყო და მას შემდეგ, უკვე ოცი წელია, ქმნის საკითხავს მთელი საქართველოსთვის. ეს ეპოქა, დრო და გამოცდილება გახდა ის საფუძველი, რომლის გარეშეც „პალიტრა L“ არ იქნებოდა ისეთი, როგორიც ახლაა.
პირველივე წლებიდან გამომცემლობის მთავარი მიზანი იყო – თანამედროვე ლიტერატურა ხელმისაწვდომი ყოფილიყო ყველა მკითხველისთვის, მათ შორის, ყველაზე შორეულ რეგიონებში მცხოვრებთათვისაც. ახალი წიგნები ხშირად პრესის ჯიხურებში იყიდებოდა, მკითხველი კი მათ მოუთმენლად ელოდა. სოცმედიაში, გამომცემლობის გვერდებზე მკითხველებმა თვითონ გაიხსენეს ეს მოლოდინი: როგორ ყიდულობდნენ ახალ ფერად გამოცემებს, როგორ მიჰქონდათ სოფლებში, სკოლებში, ახლობლებთან.
შესაბამისად, 2025 წელს, იუბილეს ფარგლებში, დაიწყო კამპანია „საკითხავი – ეს არის“ და ლიტერატურული ტურნე სახელად „გამოიზაფხულე – გადაშალე ახალი ფურცელი“. ტურნეს ფარგლებში გამომცემლობა ავტორებთან ერთად ოცზე მეტ ქალაქს სტუმრობს. ტარდება წიგნის პრეზენტაციები, ავტორებთან შეხვედრები, ვორქშოფები და შემოქმედებითი აქტივობები ბავშვებისა და ზრდასრულებისთვის. მიზანი იგივე რჩება – საკითხავი საქართველოს ყველა ქალაქსა და სოფელს უნდა ჰქონდეს.
ხშირად ისმის აზრი, რომ ახალი თაობა აღარ კითხულობს, თუმცა გამომცემლობის მონაცემები საპირისპიროს ამტკიცებს: დღეს ბავშვისა და მოზარდისთვის განკუთვნილ წიგნებზე მოთხოვნა გაცილებით დიდია, ვიდრე ოცი წლის წინ. იცვლება მკითხველის ინტერესები, ტექსტების შინაარსიც… მაგრამ კითხვა რჩება როგორც ჩვევა, სიამოვნება და ახალი ცოდნის მიღების გზა.
„პალიტრა L“ პირველი ქართული გამომცემლობაა, რომელმაც ელექტრონული და აუდიოწიგნები დამოუკიდებელ ციფრულ აპლიკაციაში გააერთიანა. ამ პლატფორმაზე ხელმისაწვდომია ასობით კლასიკოსი და თანამედროვე ავტორის ტექსტი. პოპულარული პროექტია „გუდას აუდიოწიგნებიც“, რომელიც მკითხველს აძლევს საშუალებას, წიგნებს მოუსმინოს გზაში, სეირნობისას, დასვენებისას. ციფრულ ფორმატებზე მუშაობა განსაკუთრებით ინტენსიური გახდა ბოლო წლებში და ეს მიმართულება სულ უფრო მეტ მკითხველს იზიდავს.
საგანმანათლებლო მიზნების მიღმა, კომპანიის სოციალური პასუხისმგებლობის საინტერესო მაგალითია პროექტი „მაკულიტერატურა“– ინიციატივა, რომლის ფარგლებშიც ძველი, გამოუსადეგარი წიგნებისა და ჟურნალების ახალ წიგნებში გადაცვლით, 150 000-ზე მეტი ხე გადარჩა. ეს კამპანია გახდა მაგალითი იმისა, როგორ შეიძლება კითხვის წახალისება გარემოზე ზრუნვასთან ერთად. გამომცემლობის გრძელვადიანი გეგმები მოიცავს როგორც ჟანრობრივი ლიტერატურის გაღრმავებას, ისე ციფრული პლატფორმების განვითარებასა და მკითხველთან კავშირის ახალი ფორმების პოვნას.
ერთმა თაობამ პალიტრა L-თან ერთად ახალი საკითხავი იპოვა, მეორე კი მასთან ერთად გაიზარდა. დღეს უკვე ახალი თაობა თავად ირჩევს კითხვას, თავისებურად, თავისუფლად. და სანამ ეს არჩევანი არსებობს, გრძელდება ისტორიაც, რომელსაც „პალიტრა L“ უკვე 20 წელია, მკითხველთან ერთად წერს.
