ქართული OK! გაგაცნობთ შემოქმედს, რომლის ნამუშევრებსაც უნდა იცნობდეთ. ეს არის ადამიანი, რომელთანაც მცირეხნიანი საუბარიც კი საკმარისია იმისათვის, რათა დარწმუნდეთ, რომ ის მართლაც სხვაგვარად ხედავს, ესმის და ფიქრობს. მუსიკოსი და მხატვარ-კალიგრაფისტი შოთა საგანელიძე პირველია, რომელმაც შექმნა უნიკალური სტილი მსოფლიო კალიგრაფიაში.
ის ქართული ასოებით ხატავს პორტრეტებს. მისი მინიმალისტური სტილი დახვეწილი და ზღვა შინაარსის მატარებელია. როგორც თვითონ აღნიშნავს, არ აქვს ხოლმე მოლოდინი იმისა, რომ მის ნამუშევრებს ბოლომდე გაიგებენ, თუმცა ჩვენ მაინც ვეცდებით, იმ თითოეული ასოს მიღმა, რომელიც ერთი შეხედვით მხოლოდ სახის რომელიღაც ნაწილს გამოხატავს, აღმოვაჩინოთ და დავინახოთ ის ფიქრები და ემოციები, რომელთა გადმოცემა ასე ძალიან უნდოდა ავტორს.
აღსანიშნავია, რომ 27, 28, 29 ივლისს მწერალთა სახლის საგამოფენო სივრცეში გაიმართა „შოთა საგანელიძის პერსონალური გამოფენა − თანამედროვე ქართული კალიგრაფიული ხელოვნების“ სახელწოდებით. გამოფენაზე წარმოდგენილი იყო თამარ მეფის, შოთა რუსთაველის, ექვთიმე თაყაიშვილის, პეტრე ოცხელის, სოფიკო ჭიაურელისა და სხვა ისტორიული ფიგურების ფერწერული ტილოები. ასევე, საზოგადოებამ პირველად იხილა შოთა საგანელიძის მხატვრობით შექმნილი სამოსის მცირე კოლექცია: ხელით ნაქარგი მაისურები კალიგრაფიულ-ორნამენტული ელემენტებით, თავად ხელოვანის მიერ მოხატული აბრეშუმის კაბები. გარდა ამისა, გამოფენაზე წარმოდგენილი იყო სხვადასხვა სამომხმარებლო პროდუქტი, როგორიცაა თამარ მეფის სამაჯური, კერამიკის ფილები და დაპრინტული ჩანთები თუ მაისურები.
როგორ გაჩნდა იდეა, შეგექმნათ პორტრეტები ანბანით?
პირველად, ძალიან ადრე, გაუცნობიერებლად შევქმენი კალიგრაფიული ნამუშევარი. ეს იყო მუსიკალური ჯგუფის ლოგო − ქართული ასოებით დავხატე ხიდი. შემდეგ უკვე შოთა რუსთაველის სახე შევქმენი ასოებით − ეს გახლდათ ჩემი პირველი პორტრეტი. მას მოჰყვა თამარ მეფე, რომელიც 21 სხვადასხვა ფილისგან შევქმენი; ასევე, ექვთიმე თაყაიშვილი, იაკობ გოგებაშვილი, პეტრე ოცხელი და სხვ. ეს მინიმალისტური სტილი − თვალი თუ ცხვირი ასოებისგან, არ არსებობს არცერთ დამწერლობაში, ანუ მხატვრობაში. ვმუშაობ როგორც კერამიკაზე, ისე აბრეშუმზე, ამ ყველაფერს კი ვქმნი სხვადასხვა ტექნიკით.
როდესაც ქართულ ასოებს დავაკვირდი, თითოეულს იმხელა შინაარსი ჰქონდა, მინდოდა ეს ყველაფერი გადმომეცა. მინდა აღვნიშნო, რომ შინაარსობრივად დღეს ყველაზე დახვეწილია ქართული დამწერლობა.
ჩემი მიზანი არ არის მხოლოდ ვიზუალის შექმნა. ვცდილობ გადმოვცე იმ ადამიანის ფსიქოტიპი, ვის პორტრეტსაც ვქმნი. ამაში კი მეხმარება მასზე არსებული ინფორმაცია − მაგალითად, რა ეცვა, რომელ ფერზე წერდა, როგორი ინტერესები ჰქონდა და სხვ.
გვესაუბრეთ თქვენს ბოლო ნამუშევარზე.
ახლახან დავასრულე მარო მაყაშვილის პორტრეტზე მუშაობა. რა თქმა უნდა, არ იყო მარტივი მისი შექმნა. მე მაროში დავინახე ორი ადამიანი: ერთი მხრივ გოგო, რომელიც არის განათლებული, კარგი ოჯახის შვილი, დისციპლინირებული, და მეორე მხრივ გოგო, რომელიც გვერდით გასწევს ლამაზ აწმყოს და მომავალს, წინ სამშობლოს დააყენებს და მსხვერპლს გაიღებს. სწორედ ეს დავინახე, როცა მაროს ფოტოს ვუყურებდი, სახე გავყავი შუაზე და აღმოვაჩინე ორი რადიკალურად სხვა სახე და ადამიანი.
გზა, მუსიკიდან კალიგრაფიამდე…
მუსიკაც და ხატვაც ჩემთვის არის გამოხატვის საშუალება. საკუთარ ემოციებს, ხედვას და ჩემს თავს გამოვხატავ ორი სხვადასხვა ფორმით. საკუთარ თავში დაბადებულ მელოდიას ხან ვქმნი როგორც მუსიკას, ხან კი ვხატავ − ეს დამოკიდებულია იმაზე, თუ იმ მომენტში რომელი ფორმა უფრო ახლოს არის ჩემთან. მთელი ცხოვრებაა ვხატავ, ხატვის დროს ვწერ იმ ტექსტს, რომელიც ჩემთვის არის სიმღერა.
ტექსტი: სოფიო მალანია
