ინკლუზიური განათლების მნიშვნელობაზე საუბარი ლორა ბრიჯმენის ისტორიით დავიწყოთ, რომელიც გვაჩვენებს, რას შეიძლება მიაღწიოს ადამიანმა, თუ სწორ დროს – სწორ გარემოს შევუქმნით.
ლორა ბრიჯმენმა მხედველობა, სმენა, ყნოსვა და გემოს შეგრძნება ბავშვობაში დაკარგა. მის ადგილას ბევრი ადამიანი ბედს შეეგუებოდა, მაგრამ ლორამ არა მარტო საზოგადოებაში ინტეგრაცია შეძლო, არამედ ისტორიაში პირველი იყო, რომელმაც ამ დანაკარგის მიუხედავად, სრულფასოვანი განათლება მიიღო.
ლორა ბრიჯმენი 1829 წელს, ნიუ-ჰემფშირში დაიბადა. ის სრულიად ჯანმრთელი ბავშვი იყო, მაგრამ ორი წლის ასაკში ქუნთრუშით დაავადდა, რის შედეგად მხედველობა, სმენა, ყნოსვა და გემოს შეგრძნება დაკარგა. ერთადერთი გრძნობა, რაც მას შემორჩა, შეხება იყო. სწორედ შეხების საშუალებით ლორამ სამყაროსთან კავშირის შენარჩუნება შეძლო. გოგონამ საოჯახო კერვა და ქსოვა ისწავლა, რითიც დედას ეხმარებოდა. ოჯახის წევრებთან ურთიერთობა მარტივი ჟესტების დახმარებით ხდებოდა. მაგალითად, თუ ვინმე მხარზე უბიძგებდა, ოთახიდან უნდა გასულიყო, თუ ხელზე დაქაჩავდნენ, უკან უნდა გაჰყოლოდა. თავზე მოფერება ნიშნავდა, რომ რაღაც სწორად გააკეთა, ხოლო ზურგზე შეხება შეცდომას.
ასაკის მატებასთან ერთად ლორას ქცევაში სიბრაზისა და აგრესიის ნიშნები გაჩნდა. სამყაროსთან კავშირის გარეშე გოგონა ჩაკეტილი და უმართავი ხდებოდა.
მე – 19 საუკუნის საზოგადოებაში მიაჩნდათ, რომ ასეთი ადამიანისთვის განათლების მიღება შეუძლებელი იყო, მაგრამ ბოსტონის უსინათლო ბავშვთა სკოლის დამფუძნებელი, ექიმი სემუელ ჰაუ სხვანაირად ფიქრობდა. 1837 წელს, როცა ლორას შესახებ შეიტყო, ექიმმა მისთვის განათლების მიცემა გადაწყვიტა და გოგონა თავისთან წაიყვანა.
სემუელ ჰაუმ ლორას სწავლება მარტივი საგნებით დაიწყო. გოგონას ხელში აძლევდნენ საგნებს, რომლებსაც ბრაილის შრიფტით შესრულებული წარწერები მიაკრეს. შემდეგ წარწერები მოაცილეს და ლორას ხელით უნდა გაერჩია, რომელ საგანს ეხებოდა. ამის შემდეგ ცალკეული ასოებისგან სიტყვების აგება დაიწყო. ეს მომენტი გარდამტეხი აღმოჩნდა და ლორამ გააცნობიერა, რომ მის გარშემო არსებულ საგნებს სახელები აქვთ. ასე დაიწყო მისი გზა ენის შეცნობის, აბსტრაქტული აზროვნებისა და სრულყოფილი განათლებისკენ.
ენის ათვისების შემდეგ ლორამ სხვა მოსწავლეებთან ერთად გაკვეთილებზე დასწრება დაიწყო, თუმცა ის გამუდმებით მთარგმნელს საჭიროებდა, რომელიც ინფორმაციას თითების დახმარებით გადასცემდა. ლორა სწავლობდა მათემატიკას, ასტრონომიას, ფილოსოფიას, ისტორიასა და ბიოლოგიასაც კი. 1857 წელს გოგონამ ლექსების წერა დაიწყო. მისი ლექსებიდან ყველაზე ცნობილი Holy Home გახდა.
ლორა ბრიჯმენის წარმატებამ მსოფლიოს დაანახა, რომ ეს მდგომარეობა სასჯელი არ არის. მის ისტორიას ჩარლზ დიკენსმა „ამერიკულ ჩანაწერებში“ მთელი თავი მიუძღვნა.
წერილის ბოლოს, ლორა ბრიჯმენის მე-19 საუკუნიდან 21-ე საუკუნის საქართველოს დავუბრუნდებით და გაცნობებთ, რომ განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ ინკლუზიური განათლების განვითარების სამმართველო გააუქმა – ერთადერთი სტრუქტურა, რომელიც შშმ ბავშვების თანასწორ განათლებაზე სისტემურად მუშაობდა. ეს გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ჩუმად, შეთანხმების გარეშე, შშმ პირების, მშობლების და სფეროს სპეციალისტების გარეშე.
9 ივნისს, 14:00 საათზე, განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსთან, საპროტესტო აქცია “ქვეყანაში ინკლუზიური განათლების გაუქმებას არ შევეგუებით” გაიმართა. აქციის ორგანიზატორები მოითხოვენ, რომ დაუყოვნებლივ აღდგეს ინკლუზიური განათლების განვითარების სამმართველო – ერთადერთი სტრუქტურა, რომელიც შშმ ბავშვების თანასწორ განათლებაზე სისტემურად მუშაობდა.
ინკლუზიური განათლება ფუნდამენტური უფლებაა, რომელსაც უნდა იცავდეს სახელმწიფო. მთავრობის განცხადება „რეორგანიზაციაზე“ რეალურად ნიშნავს პროფესიონალების განდევნას და წლების განმავლობაში დაგროვილი ცოდნის მოშლას.
მოვითხოვთ:
დაუყოვნებლივ აღდგეს ინკლუზიური განათლების განვითარების სამმართველო! გადაწყვეტილებები მიიღებოდეს შშმ თემის, მშობელთა და პროფესიონალების ჩართულობით! შეწყდეს ჩუმად მიღებული გადაწყვეტილებები, რომლებიც აზიანებს შშმ პირებსა და მათ ოჯახებს!
მშობლებო, ვინც ყოველდღე იბრძვით თქვენი შვილების უფლებებისთვის, იბრძოლეთ დღეს, რომ ბავშვები არ დარჩნენ განათლების მიღმა
მასწავლებლებო და სპეციალურო პედაგოგებო – თქვენი ყოველდღიური შრომა სისტემამ ერთი ხელის მოსმით გააქრო!
მონაწილე სპეციალისტებო – თქვენი ხმა მნიშვნელოვანი იყო, არის და იქნება!
სტუდენტებო, ახალგაზრდებო, უფლებადამცველებო – ინკლუზია არ არის მხოლოდ საგანმანათლებლო პრინციპი, ის არის საზოგადოების სარკე და სიჯანსაღის საზომი.
შემოგვიერთდით!
სადაც ინკლუზია არ არსებობს, იქ არც თანასწორობაა და არც სამართლიანობა. ეს არ ეხება მხოლოდ განათლებას – ეს საზოგადოების საფუძველია!”, – ნათქვამია ორგანიზატორების მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.
ფოტო: რადიო თავისუფლება
