ხშირად გვსმენია, „ვინ ძალადობს ქალზე“ , „ეს ადრე იყო, ახლა ქალს კაცზე მეტი უფლებები აქვს“… თანამედროვე საზოგადოება თითქოს ირიდებს ფაქტებს, რომლებიც გვამცნობენ უამრავ ამბავს ქალთა მიმართ ძალადობის შესახებ. ფემიციდი, ადრეული ქორწინება, ვაჟისადმი უპირატესობის მინიჭება – ეს ყველაფერი წარსულს ჯერ არ ჩაბარებია.
25 ნოემბერი გაეროს გენერალურ ასამბლეას ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო დღედ აქვს გამოცხადებული, რაც გენდერული ნიშნით ძალადობასთან ბრძოლის 16 დღიან კამპანიას ხსნის. ამ კამპანიის ერთ-ერთი მიზანია მოცემული საკითხის მასშტაბისა და სინამდვილის წარმოჩენა, რაც ხშირად დამალული რჩება.
სულ ცოტა ხნის წინ ისევ გაისმა ერთი ტრაგიკულად დასრულებული სიცოცხლის ამბავი – 14 წლის „გათხოვილი“ მოზარდი გოგო, რომელიც ადრეული ქორწინების საზიანო პრაქტიკას ემსხვერპლა. ქართული OK! ეხმიანება თემას. ჩვენ ვეცადეთ, გამოსავლის ძიებაში დავეხმაროთ ადამიანებს, ვისაც ეს სჭირდება. საბედნიეროდ, უფრო მეტი პირი და კომპანია ერთიანდება ამ ბრძოლაში. დიდი მადლობა გაეროს მოსახლეობის ფონდს გაწეული დახმარებისთვის.
მარიამ, საქართველოს რომელ რეგიონებშია განსაკუთრებით აქტუალური ნაადრევი ქორწინების საკითხი და როგორ მიმდინარეობს ამ პრობლემის აღმოფხვრა?
მარიამ ბანძელაძე(გაეროს მოსახლეობის ფონდის პროგრამის ანალიტიკოსი): ეს არ არის კონკრეტული რეგიონისთვის დამახასიათებელი პრობლემა. მართალია, არის ეთნიკური უმცირესობებით დასახლებული რეგიონები, სადაც უფრო მაღალია ნაადრევი ქორწინების მაჩვენებელი, მაგრამ ეს გამოწვევა მთელი ქვეყნის წინაშე დგას.
მაგალითად, ეთნიკურად აზერბაიჯანელ მოსახლეობაში ნაადრევი ქორწინების პრევალენტობაა 37.6%, ხოლო ეთნიკურად ქართველ მოსახლეობაში – 12.4%, რაც იმას ნიშნავს, რომ ყველგან გვაქვს სამუშაო როგორც ცნობიერების ამაღლების კუთხით, ასევე კანონის აღსრულების ნაწილშიც.
საქართველოში ნაადრევ ქორწინებას ყველაზე დიდი რეზონანსი მაშინ მოჰყვება, როდესაც ყველაფერი ტრაგედიით სრულდება. რა უნდა გავაკეთოთ, რომ საქმე აქამდე არ მივიდეს და მოვახდინოთ ამ დანაშაულის პრევენცია?
ადრეული ქორწინების პრევენციისა და აღმოფხვრისთვის აუცილებელია მრავალსექტორული მიდგომა. პირველი – ეს არის სახელმწიფო სტრუქტურების: განათლების სამინისტრო, შინაგან საქმეთა სამინისტრო, სოციალური ზრუნვის ფონდი, პროკურატურა, გამართული და კოორდინირებული მუშაობა.
მეორე მიმართულება არის ცნობიერების ამაღლება, რაც გაცილებით უფრო რთულია, რადგან საზოგადოებაში ფესვგადგმული საზიანო პრაქტიკებისა და სტერეოტიპების აღმოფხვრას დიდი დრო და რესურსი სჭირდება. მუშაობა საჭიროა ბავშვებთან, მშობლებთან, სკოლის დირექტორებთან, პედაგოგებთან, თემის წარმომადგენლებთან. მათ უნდა ავუხსნათ, რატომ არის დანაშაული ადრეული ქორწინება და რა რისკები ახლავს თავს ამას თან, რომ გოგოები,
რომლებიც ადრეული ქორწინების მსხვერპლი ხდებიან, დგანან ძალადობის მომატებული რისკის, განათლებისა და სოციალური კავშირების გარეშე დარჩენის საშიშროების წინაშე, რომ ადრეული ორსულობა და მშობიარობა საფრთხეს წარმოადგენს მათი ჯანმრთელობისთვის.
მესამე – ეს არის საკანონმდებლო ცვლილებები. სისხლის სამართლის კოდექსი გამკაცრდა, ასევე ქორწინების რეგისტრაცია დაუშვებელია 18 წელს ქვემოთ სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით. თუმცა არის საკითხები, რაც კანონით არ რეგულირდება. მაგალითად, ნიშნობის პრაქტიკა. ამ საკითხებზე ჩვენი ორგანიზაცია აქტიურად მუშაობს შესაბამის უწყებებთან და პარტნიორებთან კოორდინაციით.
ასევე შსს-თან და 112-თან ერთად ვახორციელებთ აქტივობებს, დავდივართ სკოლებში და ვესაუბრებით ბავშვებს. ვაწვდით მათ ინფორმაციას ნაადრევი ქორწინების შესახებ.
ვეუბნებით, ვის უნდა მიმართონ მათზე განხორციელებული ძალადობის შემთხვევაში და ვაწვდით ვიზუალურ მასალას.
112-ის მობილური აპლიკაციის შესახებ მინდა გკითხოთ, რა ფუნქცია დაემატა და რისთვის არის ეს მნიშვნელოვანი?
აპლიკაციაში ჩაშენდა SOS ღილაკი. ნებისმიერ ქალს ან ბავშვს, რომელსაც აქვს ამის საჭირობა, შეუძლია ღილაკზე ერთი თითის დაჭერით გამოიძახოს დახმარება. ასევე დაემატა ინფორმაცია ადრეული ქორწინების შესახებ, ქართულ, სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე.
