მსოფლიო მოსახლეობის ზრდასთან ერთად, განუწყვეტლივ იზრდება მოთხოვნა ენერგიაზე. მართლაც, ჩვენი ყოველდღიურობა უკვე წარმოუდგენელია ელექტრონული მოწყობილობების, სატრანსპორტო საშუალებების, ინტერნეტისა თუ კომფორტულად მოწყობილი საცხოვრებელი სახლების გარეშე, რომელთა ფუნქციონირებისათვის უზარმაზარი ენერგიაა საჭირო, განსაკუთრებით იმის ფონზე, როდესაც მოსახლეობის რაოდენობის ზრდასთან ერთად, მათზე მოთხოვნა განუწყვეტლივ იზრდება. პლანეტის შეზღუდული რესურსების, ენერგიის ახალი და ალტერნატიული წყაროების ძიება და გამოყენება უხსოვარი დროიდან მოყოლებული, კაცობრიობის ფიქრისა და განსჯის საგანს წარმოადგენს. განახლებადი ენერგორესურსები მოიცავს ქარისა და მზის ენერგიას, ჰიდრორესურსს, ზღვის მოქცევა/მიქცევის, ასევე გეოთერმულ და ბიოენერგიას. განახლებადი ენერგიის მიმართ მაღალი ინტერესი გამოწვეულია არა მხოლოდ ეკონომიკური, არამედ პოლიტიკური, ეკოლოგიური თუ სოციალური ფაქტორებიდან გამომდინარე. დღევანდელ დღეს ეს თემა აქტუალურია როგორც მოწინავე, ისე ნაკლებად განვითარებულ ქვეყნებში.
რატომ განახლებადი ენერგია?
იმის გათვალისწინებით, რომ დედამიწის მოსახლეობა რეკორდული სისწრაფით იზრდება, ასევე, წლიდან წლამდე უმჯობესდება მსოფლიოში ცხოვრების დონე, ენერგიის მოხმარება სულ უფრო იმატებს. განახლებადი ენერგიის მთავარი უპირატესობა არის ის, რომ ამოუწურავია, განსხვავებით წიაღისეული რესურსებისგან (ნავთობი, ქვანახშირი და სხვა). ამავე დროს, განახლებადი ენერგიის მოპოვება გარემოს ნაკლებ ზიანს აყენებს, შესაბამისად, ასეთი სახის ენერგია გვაძლევს საშუალებას დავაკმაყოფილოთ გაზრდილი მოთხოვნა ენერგიაზე ისე, რომ გარემოს მინიმალური ზიანი მივაყენოთ. ეს ყველაფერი კი, კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ენერგიის განახლებადი წყაროების უდიდეს მნიშვნელობას.
განახლებადი ენერგია არის რესურსი, რომლის მუდმივად გამოყენება და შევსება შესაძლებელია, როგორც წესი, ბუნებრივი რეგენერაციული წყაროებიდან ან ბუნებრივი გარემოსდაცვითი პროცესებიდან, როგორიცაა წყლის ენერგია, ტალღების ენერგია, მზის ენერგია, ქარის ენერგია, გეოთერმული ენერგია, ბიომასის ენერგია.
მათგან ყველაზე პოპულარულია მზის ენერგია (Solar energy). მზის ენერგიის გამოყენება შეიძლება ორგვარად: ერთი მხრივ, ის შეიძლება გარდავქმნათ სითბოდ, ხოლო მეორე მხრივ − პირდაპირ ელექტროენერგიად. არსებობს მზის ენერგიის გამოყენების პასიური და აქტიური მეთოდები. პასიური მეთოდი არ გულისხმობს რაიმე სახის სპეციალური ტექნოლოგიის გამოყენებას. მისი მაგალითია საცხოვრებელი სახლების ისეთი დაპროექტება, რომ მზის ენერგია ეფექტიანად იქნას გამოყენებული. მზის ენერგიის გამოყენების აქტიური მეთოდი კი მზის პანელებია. მათი საშუალებით შესაძლებელია არა მარტო წყლის გაცხელება, არამედ ელექტროენერგიის მიღება.
ჩატარებული კვლევების თანახმად, „ყოველ საათში დედამიწაზე მზის იმდენი ენერგია აღწევს, რაც ერთი წლის განმავლობაში მთელი მსოფლიოს ენერგეტიკული მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად არის საკმარისი. მზის ენერგიის გამოყენება ყველაზე მეტად გავრცელებულია გერმანიაში − ქვეყნის ენერგიის 22% განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიიღება, საიდანაც მეოთხედი მზის ენერგიაა“.
საქართველოს აქვს უდიდესი პოტენციალი, გახდეს განახლებადი ენერგიის ტრანსფორმაციით მიღებული ელექტროენერგიის მნიშვნელოვანი ექსპორტიორი. ეს კი, ჩვენს ქვეყანას მნიშვნელოვან უპირატესობას ანიჭებს მთლიანად რეგიონში. ხსენებული უპირატესობა შეგვიძლია ორ მნიშვნელოვან ასპექტად განვიხილოთ:
- ენერგოდამოუკიდებლობა, რაც მეტად არსებითია პოლიტიკური სტაბილურობის შესანარჩუნებლად რეგიონში;
- ეკონომიკური სარგებელი − ქვეყნის შიდა მოხმარების სრულად დაკმაყოფილების შემდეგ, ელექტროენერგიის ექსპორტი მეზობელ ქვეყნებში.
როგორც სპეციალისტები ამბობენ, ჩვენს ქვეყანას გაზის ენერგიის გამოყენების საკმაოდ კარგი პოტენციალი აქვს − უფრო უკეთესი, ვიდრე გერმანიას ან დიდ ბრიტანეთს. მთავარი პრობლემა ის გახლავთ, რომ ქვეყნის ენერგოდამოუკიდებლობის სტრატეგია არაა მიმართული ენერგიის გენერაციის ხელშეწყობისაკენ. მოსახლეობაში ცნობადობა დაბალია მსგავსი ტიპის სისტემების არსებობასა და გამოყენებაზე. მუდმივი არასტაბილურობის განცდის პირობებში, რთულია გრძელვადიანი გათვლა და თანხის დაბანდება რაიმე ახალში, რაც მომავალში დიდ სარგებელს მოიტანდა.
