ყველამ კარგად ვიცით, თუ როგორი დიდებული არქიტექტორი იყო ანტონიო გაუდი. სწორედ მას მოიხსენიებენ „არქიტექტურის ტორეადორად“, „ქვის პოეტად“, „არქიტექტურის დანტედ“. ბუნების საიდუმლოებები საკუთარ მასწავლებლად და შემოქმედების მთავარ გენერატორად აქცია და კატალონიური გოტიკისა და ნაციონალური იტალიური სტილების შერწყმით შექმნა სრულიად უცხო, ფანტასტიკური ელემენტებით დატვირთული სტილი. მისი ნაგებობები მნახველში უდიდეს აღტაცებასა და ბუნებასთან საოცარი ერთიანობის განცდას ბადებს.
ცნობილი კატალონიელი არქიტექტორი 1852 წელს ქალაქ რეუსში, მჭედლების ოჯახში დაიბადა. ბავშვობაში სუსტი ჯანმრთელობის გამო გაუდი უმეტეს დროს საზაფხულო სახლში, რიუდონსში ატარებდა. დედის გარდაცვალების შემდეგ საცხოვრებლად ბარსელონაში გადავიდა. მოსამზადებელი კურსების გავლის შემდეგ ადგილობრივ არქიტექტურულ სკოლაში ჩააბარა, 26 წლის ასაკში კი თავის პროფესიაში დიპლომი აიღო.
1870 წლიდან თორმეტი წლის განმავლობაში გაუდი ორი გამოცდილი არქიტექტორის – ემილიო სალასა და ფრანცისკო ვილარის ხელმძღვანელობით მუშაობდა. სწორედ ამ დროს მიიღო გაუდიმ პრაქტიკული გამოცდილება და შეისწავლა ხელობა, ასრულებდა მცირე დავალებებს, მაგალითად, აპროექტებდა ღობეებსა და ფარნებს.
გაუდის ადრეული ნამუშევრები იმ დროს ევროპაში პოპულარული ნეოგოტიკური სტილით არის შესრულებული. ახალგაზრდა გაუდის შთააგონებდა და აღაფრთოვანებდა ფრანგი ხუროთმოძღვრის, ვიოლე ლე დუკის არქიტექტურა, რომელიც თავის დროზე ტაძრების ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ რესტავრატორად მიიჩნეოდა (დუკიმ დიდი როლი შეასრულა ნოტრ-დამის აღდგენაშიც).
გაუდის პირველი ნაგებობები: „ვისენსის სახლი“ (1883), „ელ კაპრიჩო“ (1883-85), „გუელ მანორის პავილიონი“ (1884-87) ,მიუხედავად იმისა, რომ ერთ პერიოდშია შექმნილი, ფორმითა და სტილით ერთმანეთისგან ძალიან განსხვავდება. ერთადერთი, რაც მათ აერთიანებს, ნეოგოტიკური სტილისთვის დამახასიათებელი დეკორატიული დეტალების დიდი რაოდენობაა.
გაუდის ცხოვრებაში გადამწყვეტი აღმოჩნდა შეხვედრა მეცენატ ეუსები გუელთან, რომელიც ახალგაზრდა არქიტექტორს ენდობოდა და იდეების განხორციელებაში ჯერ კიდევ მაშინ ეხმარებოდა, როცა გაუდის ჯერ საკმარისი პროფესიული გამოცდილება არ ჰქონდა. არქიტექტორსა და დამკვეთს შორის ურთიერთგაგება საერთო ინტერესებსა და გემოვნებას ეყრდნობოდა. გუელის დახმარებით გაუდიმ სრული შემოქმედებითობის, ფანტაზიისა და ნიჭიერების გამოვლენა შეძლო.
გუელის პროექტებზე მუშაობისას გაუდიმ საკუთარი თავი სხვადასხვა სტილში გამოსცადა და იმ დროისთვის წარმოუდგენელი ნაგებობები შექმნა. მის არქიტექტურაში ყველასთვის ნაცნობი მკაფიო ხაზების ნაცვლად ტალღოვანი, ჩახუჭუჭებული მონაკვეთები გაჩნდა. გაუდიმ, ფაქტობრივად, ერთმანეთს შეუთავსა აღმოსავლური და დასავლური სტილი, მშენებლობისას კი სხვადასხვა მასალა და ტექნიკა გამოიყენა.
1891 წელს გაუდის წმინდა საგვარეულო ტაძრის (Sagrada Familia) აშენება შესთავაზეს. იგი შეთავაზებას დათანხმდა და პროექტზე 1914 წლამდე მუშაობდა, მანამ, სანამ შენობების პროექტებზე მუშაობას შეწყვეტდა. უნიკალური „XX საუკუნის ტაძრის“ შექმნის იდეამ გაუდი იმდენად გაიტაცა, რომ მშენებლობა მთელი თავისი ცხოვრების მთავარ საქმედ აქცია. გაუდი შეეცადა შეექმნა „უნიკალურ სტილთა სინთეზი“, რომელიც ამ შენობის ღირსი იქნებოდა. მიზნის მისაღწევად არქიტექტორი, ფაქტობრივად, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში არავის ესაუბრებოდა, კარჩაკეტილ ცხოვრებას ეწეოდა თავის სახელოსნოში, რომელიც სამშენებლო მოედანზე იყო განთავსებული. სახელოსნოდან მხოლოდ მშენებლობისთვის საჭირო სახსრების მოსაგროვებლად გამოდიოდა, რამდენადაც ტაძარი შემოწირულობებით შენდებოდა. გაუდიმ მშენებლობას 43 წელი შეალია, თუმცა ამბობენ, რომ ამ დროში გეგმის მხოლოდ მესამედი ნაწილის განხორციელება მოასწრო. არქიტექტორი ფიქრობდა, რომ ტაძარი „ახალი აღთქმის“ თანამედროვედ წაკითხვის შესაძლებლობას მისცემდა მნახველს. სწორედ ამიტომ ნაგებობაში თითოეულ ქვასა და ფიგურას სიმბოლური დატვირთვა აქვს და ისინი ბიბლიურ ისტორიებს მოგვითხრობენ.
1926 წლის 7 ივნისს ტაძრისკენ მიმავალ, ფიქრებში გართულ გაუდის ტრამვაი დაეჯახა. მას ჯიბეში საბუთები არ აღმოაჩნდა და იმის გამო, რომ მოკრძალებულად ეცვა, მათხოვრად მიიჩნიეს, ამიტომ დახმარების გასაწევად არ აჩქარებულან. გაუდი მხოლოდ მეორე დღეს იცნეს საავადმყოფოში, თუმცა უკვე დაგვიანებული იყო, და არქიტექტორი მესამე დღეს გარდაიცვალა.
