სანახაობა ვახშმით ან ვახშამი სანახაობით – გართობის ამ ფორმის საფუძვლებს შორს თუ გავყვებით, შუა საუკუნეების ეპოქამდე მივალთ. ამ პერიოდში წარმოდგენის ყურებისას საკვების მიღება გავრცელებული წესი იყო. მოგვიანებით, მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრიდან, პოპულარული გახდა ფრანგული კაბარეები, ერთგვარი რესტორნები, რომლებიც კერძებთან ერთად სტუმრებს მხატვრულ-გასართობ პროგრამებსაც სთავაზობდნენ. მე-20 საუკუნიდან კი Dinner Theatre-ის კონცეფცია ყალიბდება. ამგვარ სივრცეებში სანახაობისა და ვახშმის კომპონენტები მნიშვნელობით ერთმანეთს გაუთანაბრდა და კერძები ხელოვნებისა და სანახაობის ნაწილად იქცა. მე -20 საუკუნის დასაწყისში თბილისშიც იყო ადგილები, სადაც ხატავდნენ, მღეროდნენ, შოუს დგამდნენ, „მფრინავ კონცერტებს“ აწყობდნენ, სალონურ საღამოებს მართავდნენ… იკრიბებოდნენ „ქიმერიონში“, მაიკო ორბელიანისა და ჭავჭავაძეების სალონებში, თუმანიშვილების საოჯახო თეატრში, კაფე-კლუბ „ფანტასტიკურ სამიკიტნოში“, ბოჰემური ტიპის სტუდია „არგონავტების ნავში“, კაფე „ფარშავანგის კუდში“, ორთაჭალის დუქანში, თეატრ „ტარტოში“…
ევროპასა და აშშ-ში დღეს Dinner Theatre-ებს ბევრგან აღმოაჩენთ. ასეთი სივრცეები დიდი პოპულარობით სარგებლობს როგორც ადგილობრივებში, ისე ტურისტებში, რადგან ბევრი მათგანი ხშირად ხვდება სხვადასხვა ქვეყნის მთავარ ტურისტულ დანიშნულებებში.
რამდენიმე გამორჩეულ Dinner Theatre-ს გაგაცნობთ, რომლის ანალოგიც უკვე საქართველოშიც გვაქვს – „თეატრი“.
Moulin Rouge – პარიზი, საფრანგეთი
Moulin Rouge მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და ცნობილი Dinner Theatre-ია, რომელიც პარიზში მონმარტრის რაიონში მდებარეობს. ის 1889 წელს გაიხსნა და მის სცენაზე გამართული ექსტრავაგანტური შოუებით მალევე გაითქვა სახელი. Moulin Rouge-ის ქორეოგრაფიული დადგმები, მსახიობების გამორჩეული კოსტიუმები თუ სპეცეფექტებით გაფორმებული სანახაობები მნახველს დღესაც არ ტოვებს გულგრილს. ის ცნობილია თავისი სამზარეულოთიც, რომელიც, ძირითადად, სტუმრებს ტრადიციულ ფრანგულ კერძებსა და ადგილობრივი წარმოების ღვინოს სთავაზობს.
The Dutch Apple Dinner Theatre – ლანკასტერი, აშშ
The Dutch Apple Dinner Theatre სტუმრებს გამორჩეულ სპექტაკლებსა და ვახშამს 1984 წლიდან სთავაზობს და დღემდე ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული Dinner Theatre-ია აშშ-ში. იგი ბროდვეის მიუზიკლის სტილში დადგმული სპექტაკლებითაა ცნობილი, თუმცა მის სცენაზე ხშირად იხილავთ სხვადასხვა ჟანრის სანახაობებსაც. გამორჩეულია მისი სამზარეულო, რომელსაც კულინარიული ჯილდოები აქვს მოპოვებული.
Friedrichsbau Variete – შტუტგარტი, გერმანია
Friedrichsbau Variete სტუმრებს დახვეწილი ატმოსფეროთი, ინტერაქციული და მაგიური შოუებით ხიბლავს, რასაც თან ყოველთვის ვახშამი ახლავს. ის ადგილობრივების ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი ლოკაციაა საღამოების გასატარებლად. Friedrichsbau Variete-ს გამორჩეული ადგილი უჭირავს გერმანიის ტურისტულ რუკაზეც. სივრცეში, ასევე, ხშირად იმართება კორპორაციული საღამოები, დაბადების დღეები თუ სხვა ტიპის კერძო წვეულებები.
Medieval Times Dinner & Tournament – მადრიდი, ესპანეთი
Medieval Times Dinner & Tournament სტუმრებს შუა საუკუნეების თემატიკაზე მორგებულ შოუებს სთავაზობს, მათ შორის ხმლებით ბრძოლას, ტურნირში შეჯიბრებას, ცხენით ჯირითსა თუ სხვა ტიპის სანახაობებს. აქ გამართული ვახშამიც ადრეული პერიოდისთვის დამახასიათებელ წეს-ჩვეულებებს იმეორებს. საბოლოოდ, Medieval Times Dinner & Tournament-ის მიზანი ვიზიტორებისთვის შუა საუკუნეების კულტურის გაცნობა და ამ ეპოქაში მოგზაურობის განცდის შექმნაა.
„თეატრი“ – თბილისი, საქართველო
ამ და სხვა გამორჩეული Dinner Theatre-ების რიცხვს „თეატრიც“ შეუერთდა და როგორც საზოგადოების განწყობით, მათი დადებითი შეფასებებით ჩანს, მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა ქართულ კულტურულ და გასტრონომიულ ცხოვრებაში.
ტურიტებისთვის კი პირველი კულტურული ატრაქციაა საქართველოში.
