კიევის ჩრდილო-დასავლეთით, სოფელ ივანკოვში, რუსეთის თავდასხმის შედეგად ეროვნული ისტორიული მუზეუმი განადგურდა და ცნობილ უკრაინელ მხატვარ მარია პრიმაჩენკოს 25 უნიკალური ნახატი დაზიანდა, თუმცა ზოგი მათგანი აღდგენას ექვემდებარება. უცხოური მედიის ცნობით, უკრაინელმა მამაკაცმა პრიმაჩენკოს რამდენიმე ნამუშევარი საკუთარი სიცოცხლის რისკის ფასად გადაარჩინა.
1908 წელს დაბადებული მარია პრიმაჩენკო თვითნასწავლი მხატვარია. მარია დაიბადა გლეხის ოჯახში და ცხოვრების უმეტესი დრო ივანკოვის რაიონის სოფელ ბოტოლნიაში გაატარა. მეოთხე კლასში იყო, როდესაც პოლიომიელიტი დაემართა, რამაც დიდი ზეგავლენა იქონია მის ცხოვრებასა და შემოქმედებაზე. კიევში მარიამ ორი ოპერაცია ჩაიტარა, რამაც დამოუკიდებლად დგომის საშუალება მისცა.
მარია პრიმაჩენკოს ნახატები უკრაინის სოფლების ყოფა-ცხოვრებას გადმოსცემდა. ასევე, მისი ნამუშევრები უკრაინული ზღაპრების ერთგვარ ანარეკლს წარმოადგენდა. 1930-იან წლებში ტილოზე ხატვის დაწყებამდე, მან შეისწავლა ხალხური ხელოვნება, როგორიცაა ქარგვა და სააღდგომო კვერცხების მორთვა. მისი გამომხატველი ხაზი ვითარდებოდა და ტრადიციულ უკრაინულ მოტივებს ახლებურად გამოსახავდა.
1960-1980 წლებში მისი სტილი სულ უფრო მეტი ცოცხალი ფერის პალიტრითა და ახალი ნათელი ფონებით ვითარდებოდა. ამ პერიოდში ის აკვარელით მუშაობიდან გადადის გუაშზე. 1970-იანებიდან მარიამ საკუთარი ტილოების უკანა მხარეზე ნაწარმოების თემასთან დაკავშირებული მოკლე ფრაზებისა და ანდაზების მიწერა დაიწყო. აღსანიშნავია, რომ ხალხურ თემატიკასთან ერთად ის მონსტრებსაც ხატავდა.
პრიმაჩენკომ უკრაინის სახალხო არტისტის წოდება 1970 წელს მოიპოვა − მაშინ, როდესაც ქვეყანა საბჭოთა კონტროლის ქვეშ იყო. მართალია პრიმაჩენკოს ნამუშევრები ყველაზე მეტად მის სამშობლოშია ცნობილი, თუმცა 1936 წელს პარიზში მისი ნახატების გამოფენის მონახულების შემდეგ, პაბლო პიკასომ თქვა: „ქედს ვიხრი ამ ბრწყინვალე უკრაინელის მხატვრული სასწაულის წინაშე“.
გასულ კვირას ივანკოვოს მუზეუმზე თავდასხმის შესახებ ცნობებმა მთელი მსოფლიო მოიცვა. სხვადასხვა ქვეყნის აქტივისტებმა და ხელოვნების ორგანიზაციებმა გამოხატეს სოლიდარობა, პრიმაჩენკოს ნამუშევრების გამოქვეყნებით. კერძოდ, მისი 1982 წლის ნახატი − „მტრედმა გაშალა ფრთები და ითხოვს მშვიდობას“, ხდება ქვეყნის იმედის სიმბოლო.
სან ფრანცისკოში გამართულ მიტინგზე ექვსმა მხატვარმა და 100-ზე მეტმა დამსწრემ ხელახლა შექმნეს სურათი, 23 ფუტი სიგანის ფრესკის სახით, მესიჯით − „შეაჩერე ომი უკრაინასთან“.
სიმბოლურია ასევე ისიც, რომ პრიმაჩენკოს ნახატებში მრავლადაა ნაჩვენები სიკეთისა და ბოროტების ბრძოლა. ვიმედოვნებთ, როგორც ნახატებში, ისე რეალობაშიც სიკეთე კვლავ გაიმარჯვებს.
